Η Τζούρτζια
με μέσο υψόμετρο
950 μ. βρίσκεται κτισμένη στις βόρειες πλαγιές της κορυφής Παλέτζι με
υψόμετρο 1988 μ. Στο χωριό ανήκει κτηματική περιφέρεια από 32.000
στρέμματα η οποία καλύπτεται από έλατο, κέδρο, οστριά, κάρπινο, κρανιά,
ίταμο (τίσι στα βλάχικα) κλπ. Το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης είναι
ακάλυπτοι βοσκότοποι ή
υποαλπικές εκτάσεις αποπλυμένες με εμφανές το μητρικό πέτρωμα και
κατακερματισμένες από τις καιρικές και γεωλογικές μεταβολές. Εκτείνεται
από υψόμετρο 700 μ. περίπου (Σμίξη) μέχρι 2299 μ. (Καταραχιάς) και
περιβάλλεται κυκλικά από τις τοπικές οροσειρές Κουρούνα, Λέορδα,
Καταραχιά, Πέντε Πύργοι, Παλέτζι δημιουργώντας μια τεράστια λεκάνη
απορροής που
διαρρέεται από τα κύρια ρεύματα Χασανίου και Αγ. Αποστόλων τα οποία
συμβάλλουν στη θέση Μπουτόκο που σαν κύριο πλέον ρεύμα με το όνομα
Τζουρτζιώτικο εκβάλλει στον Ασπροπόταμο. Αμέτρητες δε άλλες πηγές και
μικρορεύματα ενισχύουν τον υδάτινο πλούτο της περιοχής και δημιουργούν
χώρους φυσικής καλλονής για την αναψυχή των κατοίκων και κατάλληλους
βιότοπους όπου ζουν και
αναπτύσσονται σπάνια είδη πανίδας και χλωρίδας.Ο Καταραχιάς, το πολυτραγουδισμένο βουνό, ανήκει στα Αθαμανικά όρη τα οποία δημιουργούν τα φυσικά σύνορα Θεσσαλίας - Ηπείρου ανάλογα με το πού κυλούν τα νερά που ξεκινούν από τις κορυφές τους και παλιότερα χώριζαν την Ελλάδα από την Τουρκία. Οι Τζουρτζιώτες όταν βλέπουν τον Καταραχιά σκεπασμένο με σύννεφα περιμένουν βροχή. Το όνομά του το πήρε από τον αρματολό Γιώργο Καταραχιά ο οποίος είχε στήσει το μπαϊράκι του με τους 18 κλέφτες του σε μια γειτονική ψηλή κορυφή της Κακαρδίτσας. Όταν ήρθε σε προστριβή με τον Χασάν - μπέη, έδωσε σφοδρή μάχη στην οποία ο Χασάν κατάφερε να τον εξοντώσει. Λένε, ότι μετά τη μάχη, ο Χασάν ήπιε νερό από τη βρύση που είναι εκεί κοντά (βρύση του Χασάν) και ήταν τόση η θηριωδία του που μεταδόθηκε στη βρύση, γι αυτό κι οι ταξιδιώτες που σκύβουν να πιουν νερό ακούνε υπόκοφους θορύβους.
Η κτηματική περιφέρεια της Τζούρτζιας έχει διαιρεθεί σε 4 μαντριά δυναμικότητας περίπου 12.000 αιγοπροβάτων τα οποία ζουν και μεγαλώνουν κατά τους θερινούς μήνες από την αυτοφυή βλάστηση:
- η Πλάκα (Λα πλουάτζα) που περιλαμβάνει τις τοποθεσίες Γκρέκου και Χασάν με τις ομώνυμες βρύσες
- το Στουρνάρι που περιλαμβάνει τις τοποθεσίες Λάκωμα, Πέτρες, Λιβάδια (Λα λιβάτζ)
- η Ρέντα που περιλαμβάνει τις τοποθεσίες Μπάντι, Λάκκο, Δοκίμι για το οποίο φημολογείται ότι πήρε το όνομά του από τη συνήθεια των παλιότερων να δοκιμάζουν τη δύναμή τους σηκώνοντας τις μεγάλες κοτρόνες που υπάρχουν διάσπαρτες, και τέλος
- η Σαλατούρα
Η θέση στην οποία χτίστηκε το χωριό είχε τα εξής πλεονεκτήματα:
- Έλεγχο μιας από τις ζωτικότερες προσβάσεις προσπελάσεως στην ορεινή Πίνδο, πάνω στη στράτα Ηπείρου - Θεσσαλίας, που ξεκινούσε από Ματσούκι και διαμέσου Καταραχιά - Τζούρτζιας κατέληγε στην Πύλη.
- Παρείχε ασφάλεια στους κατοίκους καθώς είναι περιμετρικά οχυρωμένη. Από Βορρά και Νότο με τις πανύψηλες και δύσβατες κορυφές και από Ανατολικά και Δυτικά από τις δύο στενωπούς.
- Το επίπεδο και προσχωσιγενές έδαφος από τη θέση Αγ. Γεώργιος μέχρι τη θέση Κανίκια προσφέρονταν για τη δημιουργία κατοικίας και την υποτυπώδη καλλιέργεια. Τα πολλά νερά των φυσικών πηγών, αλλά και το ποτάμι ικανοποιούσαν τις ατομικές ανάγκες αλλά και τις ανάγκες των ζώων. Το κοντινό δάσος τους παρείχε δομική ξυλεία, καύσιμη ύλη και κυνήγι.
- Οι καιρικές συνθήκες σ' αυτό ακριβώς το σημείο είναι περισσότερο ήπιες από τη γύρω περιοχή.
Στην ευρύτερη περιοχή του χωριού υπάρχουν ωραιότατες βρύσες με υγιεινό, εύγευστο και κρύο νερό. Στον Κάτω Μαχαλά υπάρχει η Γκουντουσόρου, στο Μεσοχώρι η βρύση της πλατείας, η Σέχα και η Μπρούμπα, στον Απάνω Μαχαλά η Λούνη, ένα τέταρτο μακριά από την Αγία Μαρίνα η Καπριόρου, ψηλά στα μαντριά η Γκρέκου, κοντά στον Προφ. Ηλία και στην τοποθεσία Μπάντι οι ομώνυμες βρύσες.
Το Δασικό Σύμπλεγμα Ασπροποτάμου περιλαμβάνει 8 δάση που απαρτίζουν ένα μοναδικό για τη χώρα μας σε έκταση και ομορφιά δάσος Ελάτης κυρίως μαζί με Οξυά, Μαύρη Πεύκη και Δρυ. Μέσα στο δάσος αυτό απαντώνται άγρια ζώα, όπως αλεπού, αρκούδα, λαγός, αγριόχοιρος, σκίουρος, κουνάβι, αγριόγατα, αγριοκάτσικο, ζαρκάδια καθώς και πτηνά όπως η ορεινή πέρδικα, η τσίχλα, το αγριοπερίστερο και όλα σχεδόν τα είδη των ενδημικών μικροπουλιών. Η περιοχή Ασπροποτάμου έχει ενταχθεί στο δίκτυο προστασίας της άγριας ζωής NATURA 2000, και είναι ελεγχόμενη κυνηγετική περιοχή και καταφύγιο θηραμάτων (Φ.Ε.Κ./527/Β/92).
Στον παρακάτω πίνακα είναι οι γεωγραφικές συντεταγμένες των κυριότερων τοποθεσιών της Τζούρτζιας. Επίσης δίνονται ενδεικτικές συντεταγμένες των υπόλοιπων χωριών της Δ.Κ. Ασπροποτάμου καθώς και του Γαρδικιού και της Αθαμανίας. Δίνοντας τις συντεταγμένες δείτε τα όλα από το Google Earth.
|
Τοποθεσία |
Συντεταγμένες |
Υψομ. |
|
Πλατεία |
39 34 08,33 , 21 15 32,76 |
862 |
|
Προφήτης Ηλίας |
39 34 27,49 , 21 15 08,04 |
1123 |
|
Κανίκια |
39 34 08,24 , 21 15 41,02 |
848 |
|
Αγία Μαρίνα |
39 33 57,44 , 21 15 07,41 |
1214 |
|
Αγιοι Απόστολοι |
39 33 52,9 , 21 14 24,84 |
1137 |
|
Τάμος |
39 34 01,40 , 21 15 43,13 |
868 |
|
Γέφυρα |
39 33 57,16 , 21 16 08,29 |
860 |
|
Βρύση |
39 34 09,91 , 21 16 16,42 |
877 |
|
Παραλία Αλέκου |
39 34 21,94 , 21 16 29,44 |
848 |
|
Τρία Ποτάμια |
39 36 32,98 , 21 16 54,70 |
873 |
|
Πύργος Μαντάνια |
39 37 06,29 , 21 17 55,36 |
940 |
|
Αχελωίδες |
39 37 22,04 , 21 17 41,97 |
1012 |
|
Κατάφυτο |
39 38 08,79 , 21 14 53,24 |
1000 |
|
Ανθούσα |
39 39 34,52 , 21 13 04,21 |
1089 |
|
Χαλίκι |
39 40 56,30 , 21 11 25,09 |
1146 |
|
Μηλιά |
39 35 28,11 , 21 16 46,07 |
927 |
|
Πολυθέα |
39 35 56,27 , 21 17 46,18 |
1110 |
|
Καλλιρρόη |
39 37 40,28 , 21 17 34,41 |
1048 |
|
Κρανιά |
39 37 11,97 , 21 20 54,58 |
1109 |
|
Δολιανά |
39 38 09,91 , 21 20 54,91 |
1227 |
|
Στεφάνιο |
39 40 43,20 , 21 18 01,12 |
1360 |
|
Γαρδίκι |
39 32 27,85 , 21 15 29,34 |
1114 |
|
Αθαμανία |
39 31 38,63 , 21 15 07,06 |
910 |
